فوری: فرمول جدید دهک‌بندی خانوارها بر اساس درآمد، اعلام شد + جزئیات

احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از تحول اساسی و یک «انقلاب» در نظام پرداخت یارانه‌ها خبر داد؛ تحولی که می‌تواند ساختار فعلی توزیع یارانه‌ها را به‌طور کامل دگرگون کند.

به گزارش عصر شنبه و به نقل از دنیای اقتصاد، میدری اعلام کرد قرار است فرمول تازه‌ای مبتنی بر «سطح درآمد واقعی خانوار» جایگزین دهک‌بندی سنتی شود؛ مدلی که پس از سال‌ها انتقاد از ناکارآمدی شیوه فعلی، با هدف تحقق عدالت بیشتر در توزیع یارانه‌ها طراحی شده است.

بیش از ده سال از اجرای نظام دهک‌بندی یارانه‌ها می‌گذرد، اما در این مدت انتقادها نه‌تنها کاهش نیافته بلکه هر سال شدیدتر شده است. حذف گسترده یارانه‌ها در ماه‌های اخیر، تردیدهای جدی درباره دقت شاخص‌های موجود ایجاد کرده و این پرسش را پررنگ‌تر کرده است که آیا معیارهای فعلی واقعاً بازتاب‌دهنده توان اقتصادی خانوارها هستند یا خیر. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اکنون مسیر تازه‌ای را پیشنهاد داده که در آن دهک‌بندی کنار گذاشته می‌شود و تمرکز اصلی بر درآمد واقعی خانوار قرار می‌گیرد.

احمد میدری با انتقاد صریح از خطاهای سیستم کنونی تأکید کرد: «این تصور که همه ۲۷ میلیون نفر قرارگرفته در سه دهک بالای درآمدی الزاماً ثروتمند هستند، اشتباه است. بسیاری از این افراد در عمل جزو اقشار مرفه محسوب نمی‌شوند.» این اظهارات، مقدمه تدوین آیین‌نامه‌ای شده که به هیئت دولت ارسال شده و هدف آن سنجش دقیق‌تر توان مالی واقعی خانوارهاست.

فرمول جدید پرداخت یارانه؛ تمرکز بر «سطح درآمد واقعی»

بر اساس آیین‌نامه پیشنهادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، دهک‌های هشتم، نهم و دهم به‌عنوان معیار حذف می‌شوند و به‌جای آن، درآمد خالص خانوار با در نظر گرفتن شاخص‌های دقیق‌تری مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. این شاخص‌ها شامل موارد زیر است:

تعداد اعضای خانوار

هزینه‌های واقعی زندگی مانند مسکن، خوراک و حمل‌ونقل

تفاوت سطح هزینه‌ها در تهران نسبت به سایر شهرها

برای نمونه، یک خانوار ساکن تهران با درآمد ماهانه ۴۰ میلیون تومان که مستأجر است، پس از کسر هزینه‌های ضروری مانند اجاره مسکن، ممکن است در گروه خانوارهای متوسط یا حتی کم‌درآمد قرار گیرد. وزیر کار این شیوه را «عادلانه‌تر» توصیف کرده و معتقد است این روش به‌جای توجه صرف به رقم ظاهری درآمد، قدرت واقعی خانوار در تأمین معیشت را ملاک قرار می‌دهد.